Hatay'da zeytin, hem sofrada hem de ekonomide köklü bir ürün. 2023'te iki önemli tescil geldi: Hatay Halhalı Zeytini ve Altınözü Zeytinyağı. Bu iki ad artık TÜRKPATENT kayıtlarıyla korunuyor ve internette ayırt edici bir satış kozu. Ama zeytinyağı, etiket kuralları en sıkı gıdalardan biri; "soğuk sıkım" ya da "ilk hasat" gibi ifadeler bile mevzuata bağlı. Bu rehber, Hatay'daki zeytin ve zeytinyağı üreticisinin tescilli adı nasıl kullanacağını, etikette nelere dikkat edeceğini ve internet satışını nasıl kuracağını anlatıyor.

Halhalı zeytini ve Altınözü zeytinyağı tescilleri neyi koruyor?

Hatay Halhalı Zeytini, Antakya Ticaret ve Sanayi Odası adına 08.05.2023'te tescil edilen mahreç işareti (no. 1353). Coğrafi sınırı Hatay ili. Tescile göre ürün, Halhalı çeşidi zeytinden elde edilen sofralık zeytin ve piyasaya iki şekilde sunuluyor: kırma yeşil zeytin ve salamura yeşil zeytin. Kırmada tatlandırma içme suyu kalitesindeki suyla yapılırken, salamura yeşil zeytinde kostik kullanılıyor. Zeytinler yeşil olgunlukta hasat ediliyor; tanımlanan meyve ağırlığı 2,5-3 gram. Ürün yörede Arapça kökenli "hilhale" adıyla da anılıyor.

Altınözü Zeytinyağı, Altınözü Kaymakamlığı adına 18.10.2023'te tescil edilen mahreç işareti (no. 1486). Coğrafi sınırı yalnız Altınözü ilçesi. Ürün, ilçede yetişen Halhalı, Saurani, Sarı Haşebi ve Karamani çeşitlerinin karışımından elde edilen natürel sızma zeytinyağı olarak tanımlanıyor. Tescile göre zeytinler kasım başından aralık sonuna kadar elle veya makineyle hasat ediliyor.

İki tescilin kullanım biçimi aynı: ürün adı, logo ve mahreç amblemi ya ürünün ya da ambalajın üzerine konuyor; ambalaja konamadığı durumlarda bu işaretlerin satış yerinde görünür biçimde sergilenmesi isteniyor.

Zeytinyağı etiketinde hangi ifadeler serbest, hangileri şartlı?

Türk Gıda Kodeksi Zeytinyağı ve Pirina Yağı Tebliği (Tebliğ No: 2017/26) etiketleme için ayrı kurallar koyuyor. Bu kurallar Gıda Etiketleme Yönetmeliği'ne ek olarak uygulanıyor.

İfade veya bilgi Kullanım şartı (Tebliğ md. 14)
Coğrafi işaret Yalnız natürel sızma ve natürel birinci zeytinyağlarının etiketinde kullanılabilir
"Soğuk sıkım" Zeytin hamurunun 27 °C'nin altında perkolasyon veya santrifüjle işlendiği natürel sızma ya da natürel birinci yağlar için
"İlk soğuk baskı" 27 °C'nin altında hidrolik presle yapılan ilk mekanik sıkımdan elde edilen natürel sızma ya da natürel birinci yağlar için
Tat ve koku ifadeleri Yalnız natürel sızma ve natürel birinci yağlarda, tebliğdeki duyusal yönteme göre değerlendirildiyse
Asitlik değeri Yazılacaksa peroksit değeri, mumsu madde ve ultraviyole soğurma değerleriyle aynı punto ve yerde verilir
Satış şekli Son tüketiciye doğrudan sunulan ürün hazır ambalajlı olmadan piyasaya arz edilemez

Natürel sızma zeytinyağının tanımı da tebliğde: serbest yağ asitliği, oleik asit cinsinden her 100 gramda 0,8 gramı geçmeyen ve doğrudan tüketime uygun yağ. Natürel zeytinyağlarına hiçbir gıda katkı maddesi eklenemiyor. Sağlıkla ilgili bir beyan kullanacaksanız tebliğin 15. maddesi, Türk Gıda Kodeksi Beslenme ve Sağlık Beyanları Yönetmeliği'ne uymanızı istiyor.

Bu kuralların internet tarafındaki karşılığı şu: ürün sayfasında kullandığınız her ifade, şişenin etiketinde de kullanılabilecek nitelikte olmalı. Sayfada "soğuk sıkım" yazıp etikette yazamayacağınız bir yağ satmak, tüketiciyi yanıltma riski taşır.

Sofralık Halhalı zeytini satarken nelere dikkat edilir?

Halhalı zeytininde ilk karar, hangi tipi satacağınız. Tescil iki tipi tanımladığı için ürün sayfasında "kırma yeşil" ve "salamura yeşil" ayrımını net yapın; tatlandırmanın suyla mı kostikle mi yapıldığı, alıcının merak ettiği ilk bilgi.

Gıda Etiketleme Yönetmeliği'nin 17. maddesine göre internetten satılan gıdada, son tüketim tarihi dışındaki zorunlu bilgiler sipariş tamamlanmadan önce sayfada yer almalı. Zeytin için bu, ürün adı, bileşenler (zeytin, su, tuz ve varsa diğerleri), net ve süzme ağırlık bilgisi, saklama koşulu, üretici bilgisi ve işletme kayıt numarası demek. Salamuralı üründe ambalaj sızdırmazlığı kargo şikâyetlerinin başlıca nedenlerinden biri; sızdırmaz kapaklı kap kullanmak ve kapağı ayrıca bantlamak pratikte fark yaratır.

Tescildeki teknik bilgiyi sağlık iddiasına çevirmeyin

Halhalı zeytininin tescil belgesi ürünün ayırt edici özelliklerini sayıyor: çekirdeğin meyve etinden kolay ayrılması, düşük nem (%47'nin altında), yüksek yağ içeriği (%21'in üzerinde) ve yağda kilogram başına 322-525 mg toplam fenolik madde. Belge, Hatay'ın yılda ortalama 2.997 saat güneşlenme süresinin bu fenolik içerikte etkili olduğunu da yazıyor.

Bu bilgiler ürün sayfasında kullanılabilecek değerli bileşim verileri. Ancak bunları "kalbi korur", "bağışıklığı güçlendirir" gibi sağlık iddialarına dönüştürmek ayrı bir mevzuata tabi: Türk Gıda Kodeksi Beslenme ve Sağlık Beyanları Yönetmeliği. En güvenli yol, tescil belgesindeki ifadeyi kaynağıyla birlikte aktarmak ve sonuç çıkarmayı okura bırakmak.

Online satış için hangi kayıtlar gerekir?

Zeytinyağı fabrikası ve zeytin işleme tesisi birer gıda işletmesi. Tarım ve Orman Bakanlığı'nın kayıt ve onay yönetmeliği, Ek-1'de sayılan hayvansal ürün işleyicileri dışında kalan bütün işletmeleri kayda tabi tutuyor; bitkisel ürün işleyen zeytin ve zeytinyağı tesisleri de buna dahil. Kayıt belgesi belirli bir adres ve unvan için geçerli. Başka bir tesiste sıktırıp kendi markanızla şişeliyorsanız, etiketteki işletme kayıt numarasının ürünün ambalajlandığı tesise ait olması gerekir.

İnternet satışının kendi kayıtları da var:

  1. ETBİS: Ticaret Bakanlığı'nın elektronik ticaret bilgi sistemine satışa başlamadan önce kayıt.
  2. E-Arşiv: Kendi sitesinde veya pazaryerinde satan mükelleflerde yıllık brüt satış 500 bin TL'yi geçince e-Fatura ve e-Arşiv'e geçiş zorunluluğu (GİB 509 Sıra No.lu Tebliğ).
  3. Ödeme: Banka sanal POS'u veya TCMB'den faaliyet izni almış bir ödeme kuruluşu.
  4. Sözleşmeler: Mesafeli satış sözleşmesi ve ön bilgilendirme formu. Zeytinyağı çabuk bozulan bir ürün olmadığı için 14 günlük cayma hakkı kural olarak geçerlidir; açılmış ambalajda hijyen istisnasının uygulanıp uygulanmayacağını sözleşmede açıkça düzenleyin.

Sezon, stok ve kargo planı nasıl yapılır?

Tescil belgeleri sezonu da tarif ediyor. Halhalı zeytininin yeşil olum dönemi eylül-ekim, siyah olum dönemi aralık; Altınözü zeytinyağı için hasat kasım başından aralık sonuna kadar sürüyor. Bu takvim, internet satışında üç dönemi ayırmayı kolaylaştırıyor:

  • Eylül-ekim: Yeşil sofralık zeytin için ön sipariş ve hasat duyurusu.
  • Kasım-aralık: Yeni sezon zeytinyağı için ön sipariş; hasat tarihini ve sıkım tarihini sayfada belirtin.
  • Ocak sonrası: Stoktan satış; kalan stok miktarını sitede gerçek zamanlı gösterin.

Kargo tarafında sıvı ürün iki risk taşır: kırılma ve sızıntı. Cam şişede ayrı karton bölmeli kutu, teneke ambalajda ise köşe darbesine karşı dolgu kullanın. Büyük hacimli teneke siparişlerde kargo maliyeti hızla artacağı için 5 litre üzerindeki ambalajları ayrı fiyat satırıyla gösterin.

Kendi markanızı internette nasıl anlatmalısınız?

Pazaryerinde zeytinyağı kategorisi kalabalık ve fiyat odaklı. Kendi siteniz ise Altınözü'nün dağlık bahçelerini, çeşit karışımını, hasat ve sıkım tarihini ve tescil numarasını anlatabileceğiniz yer. İyi bir ürün sayfası şunları içerir: tescil numarası ve tescil ettiren kurum, çeşitler, hasat dönemi, sıkım yöntemi (tebliğe uygun ifadelerle), analiz değerleri (yazacaksanız eksiksiz), saklama önerisi ve şişe boyutları.

Küçük bahçe sahipleri için tek başına marka kurmak yerine bir kooperatif çatısında ortak site açmak da seçenek. Doğu Akdeniz Kalkınma Ajansı da 2026 Çalışma Programı'nda yerel üreticiler ve kadın kooperatifleri için satış becerisini artıracak eğitimler planladığını yazıyor; programda dijital satış kanallarına giriş, sertifika süreçleri ve ambalaj gibi başlıklar sayılıyor. Takvim ajansın sitesinde duyurulacak.

Tescilli Hatay ürünleri bir arada satılabilir; aynı sitede Halhalı zeytini, Altınözü zeytinyağı ve diğer yöresel ürünlerden oluşan bir koli, sepet ortalamasını yükseltmenin kolay yolu. Coğrafi işaretli ürünlerin Hatay'daki toplam görünümü için Hatay e-ticaret verileri 2025 yazımıza bakabilirsiniz.

Sık sorulan sorular

Hatay dışında yetişen Halhalı çeşidine "Hatay Halhalı Zeytini" denebilir mi?

Hayır. Tescilin coğrafi sınırı Hatay ili. Halhalı çeşidi başka bir yerde yetiştirilse bile tescilli ad ancak Hatay'da yetişen ve tescil şartlarına uygun işlenen zeytin için kullanılabilir.

Zeytinyağı şişesine "soğuk sıkım" yazabilir miyim?

Yalnız yağınız natürel sızma veya natürel birinci sınıfındaysa ve zeytin hamuru 27 °C'nin altında perkolasyon ya da santrifüjle işlendiyse. Hidrolik presle yapılan ilk sıkımda ise "ilk soğuk baskı" ifadesi aynı sıcaklık şartıyla kullanılabilir.

Zeytinyağını bidonla açık satabilir miyim?

Son tüketiciye doğrudan sunulan zeytinyağı, tebliğe göre hazır ambalajlı hale getirilmeden piyasaya arz edilemez. İnternetten tüketiciye satışta ürün etiketli, kapalı ambalajda gönderilmelidir.

Altınözü Zeytinyağı adını hangi yağlar taşıyabilir?

Tescile göre Altınözü ilçesinde yetişen Halhalı, Saurani, Sarı Haşebi ve Karamani çeşitlerinden karışık elde edilen natürel sızma zeytinyağı. Zeytinyağı tebliği de coğrafi işaretin yalnız natürel sızma ve natürel birinci yağların etiketinde kullanılabileceğini söylüyor.

Sonuç

Halhalı zeytini ve Altınözü zeytinyağı, son yıllarda alınan tescillerle internette ayırt edici bir konuma sahip. Bu konumu korumanın yolu, tescil ve tebliğ kurallarına uygun etiket ve sayfa dili kullanmak. Hatay'da ofisimiz bulunmuyor; zeytin ve zeytinyağı üreticilerinin e-ticaret sitesini Gaziantep'ten uzaktan kuruyoruz; ürün verinizi ücretsiz aktarıyor, satışlarınızdan komisyon almıyor ve 37'den fazla muhasebe programıyla entegrasyon sunuyoruz. Sekiz paketimizin yıllık fiyatı (Ekim 2026, KDV hariç) 24.900 TL'den başlıyor, en kapsamlısı 119.900 TL. Paketlerimizi inceleyin; hasat sezonu başlamadan sitenizi hazırlamak için 0543 930 12 72 numarasını arayabilir, WhatsApp'tan yazabilir ya da formdan talep bırakabilirsiniz. Başlangıç adımları için Hatay'da e-ticarete başlama rehberimize de göz atabilirsiniz.

Kaynaklar

  1. TÜRKPATENT, Hatay Halhalı Zeytini coğrafi işaret sicil belgesi (mahreç işareti, no. 1353), 2023. ci.turkpatent.gov.tr
  2. TÜRKPATENT, Altınözü Zeytinyağı coğrafi işaret sicil belgesi (mahreç işareti, no. 1486), 2023. ci.turkpatent.gov.tr
  3. Tarım ve Orman Bakanlığı, Türk Gıda Kodeksi Zeytinyağı ve Pirina Yağı Tebliği (Tebliğ No: 2017/26; RG 17.09.2017, 30183; 08.04.2023 değişikliğiyle), 2023. mevzuat.gov.tr
  4. Tarım ve Orman Bakanlığı, Türk Gıda Kodeksi Gıda Etiketleme ve Tüketicileri Bilgilendirme Yönetmeliği (RG 26.01.2017, 29960 Mük.; md. 17), 2017. mevzuat.gov.tr
  5. Tarım ve Orman Bakanlığı, Gıda İşletmelerinin Kayıt ve Onay İşlemlerine Dair Yönetmelik (RG 17.12.2011, 28145; md. 5), 2011. mevzuat.gov.tr
  6. Ticaret Bakanlığı, Elektronik Ticaret Bilgi Sistemi ve Bildirim Yükümlülükleri Hakkında Tebliğ (RG 11.08.2017, 30151), 2017. mevzuat.gov.tr
  7. Gelir İdaresi Başkanlığı, 509 Sıra No.lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği (güncel hali), 2026. cdn.gib.gov.tr
  8. Ticaret Bakanlığı, Mesafeli Sözleşmeler Yönetmeliği (RG 27.11.2014, 29188; md. 9, 15), 2014. mevzuat.gov.tr
  9. TCMB, Ödeme Kuruluşları listesi, 2026. tcmb.gov.tr
  10. Doğu Akdeniz Kalkınma Ajansı, 2026 Yılı Çalışma Programı, 2026. dogaka.gov.tr